Maar wat is gewone melk eigenlijk nog? Tien jaar geleden was het obvious. Nu staat er een rij van twaalf pakken voor je neus in de supermarkt… Wel/niet bio, half of vol, Jersey of van Boer Guus, met kalverliefde of -verdriet. En dan de plantaardige varianten. Haver-, soja-, erwten-, rijst-, amandel-… you name it. Speciaal voor barista’s of speciaal voor mensen met een allergie. Ken je de sketch van Jack Whitehall al? 🤣
De keuzes zijn ook merkbaar in onze Espressobar. De ene gast bestelt z’n cappuccino haver zonder nadenken. De ander, vaak iets meer op leeftijd (no offence), kijkt ons aan alsof we voorstellen om motorolie in z’n koffie te doen. “Erwtenmelk? Nee joh, doe maar gewoon, doe je al gek genoeg.” En dat snappen we. Maar wat is nou echt de impact van die keuze?
NIET ALLE PLANTAARDIGE MELK IS HEILIG
Die plantaardige opties zijn ontstaan om de CO2-uitstoot terug te drinken. Maar dat gaat niet altijd even lekker.
Amandelmelk? Klinkt onschuldig, maar de meeste amandelen komen uit het al kurkdroge Californië en elke amandel heeft zo’n 4 liter water nodig om te groeien. Rijstmelk stoot meer CO₂ uit dan soja of haver en is net als amandelmelk een waterslurper. Kokosmelk is romig maar kent een complexe keten van ontbossing en bestrijdingsmiddelen.
En dan Oatly. Zij werden in 2021 aangeklaagd door een hedgefonds: de duurzaamheidsclaims klopten niet. Misleidende communicatie en opgeblazen cijfers…
Ondanks alle tegenargumenten, de meeste alternatieven zorgen écht voor veel minder CO₂-uitstoot dan koemelk.
WAT DOET HET MET JE KOFFIE?
De beste keuze is er eentje die goed is voor de planeet én voor je koffie. Gelukkig hoef je niet te kiezen.
De vuistregel: hoe neutraler de melk, hoe meer de koffie kan schitteren. Havermelk heeft een licht zoete, graanachtige smaak. Sommige vinden het fantastisch, anderen vinden het te overheersend. Sojamelk is romig maar uitgesproken. Amandelmelk is licht maar schuimt belabberd. En erwtenmelk? Neutraal, romig, goed opschuimbaar. Het klinkt misschien gek: “een cappuccino met erwtenmelk alsjeblieft”. Maar we maken hem wat sexier voor je: “een cappuccino Sproud, graag”. Beter toch?
WAT WIJ VERKOPEN, EN WAAROM
We kiezen bewust voor merken die de smaak van koffie als uitgangspunt nemen, niet als bijzaak.
SPROUD
Gemaakt van gele spliterwten uit Europa. Neutraal van smaak, laag in suikers, goed schuim. Je blijft de koffie proeven! Onze favoriet onder de alto’s.
ROA
Drie Amsterdammers, gefrustreerd over de kwaliteit van plantaardige melk in de horeca. Scoorde een 8,5 in een blinde smaaktest van het AD. De haver komt uit Europa en dat houdt de transportafstanden korter, wat de CO2-uitstoot vermindert.
Minor Figures (binnenkort verkrijgbaar, biologisch)
Opgericht door barista’s, voor barista’s. Ingrediëntenlijst: water, biologische haver, biologische zonnebloemolie, zout, kaliumcarbonaat. Verder niks. Carbon neutral, en het schuimt als een droom.
DE BOTTOMLINE
Overweeg je een melkalternatief? Goede vragen om te stellen: Wat staat er op de ingrediëntenlijst? Waar komen de grondstoffen vandaan? En proef ik nog steeds mijn koffie?
Drink je toch het allerliefste “gewoon” koemelk? Kies dan volle biologische. Niet omdat de CO₂ per liter dramatisch verschilt, dat valt eerlijk gezegd mee. Maar biologische koeien grazen vaker buiten, zonder kunstmest of bestrijdingsmiddelen. En zeg nou zelf: Dat smaakt toch lekkerder?
Next time: try some nut juice 😆
Liefs,
Jasmijn van Brute Bonen ☕️
